Tá tú anseo:   Baile > Nuacht agus Imeachtaí > Preaseisiúintí

LÉIRÍONN SUIRBHÉ GO BHFUIL ÚSÁID BAINTE AS CANABAS UAIR AMHÁIN AR A LAGHAD AG DUINE AS GACH SEISEAR IN ÉIRINN

DÁTA EISITHE: Dé hAoine 7ú Deireadh Fómhair 2005

TEAGMHÁIL LE hAGHAIDH NA MEÁN: Jane O'Dwyer (086 6491408) / Pat Montague (087 2549123) ag Montague Communications, Teil. 01 8303116

Fuarthas le suirbhé mór, arna fhoilsiú ag an gCoiste Comhairleach Náisiúnta ar Dhrugaí, gur bhain 17% den daonra ginearálta úsáid as canabas ag tráth éigin ina saol. Níor thug ach 3% le fios gur bhain siad úsáid as le m í anuas.

Tá na torthaí seo i measc na dtorthaí buntábhachtacha atá in Úsáid Drugaí in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann Suirbhé 2002/2003 ar Leitheadúlacht Drugaí: Torthaí Canabais Builitín 3 a sheol an tUas. Noel Ahern, T.D., inniu (Dé hAoine, 7 Meán Fómhair). Is é an tUas. Ahern an tAire Stáit a bhfuil freagracht air as an Straitéis Náisiúnta Drugaí ag an Roinn Gn óthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta.

Tugadh le fios i dtuairiscí roimhe seo gurb é canabas an druga mídhleathach is coitianta a mbaintear úsáid as in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann araon. Pléann an Builitín seo (an tríú ceann i sraith thuairiscí) go sonrach le leitheadúlacht agus úsáid an chanabais agus soláthraíonn sé faisnéis mhionsonraithe maidir le haois na chéad úsáide, a rialta is bhaintear úsáid as, an cineál canabais a mbaintear úsáid as agus an modh úsáide, canabas a fháil, úsáid a stopadh agus dearcaí i leith úsáid an chanabais go ginear álta.

Mar fhreagairt ar an toradh nár mhian le formhór na ndaoine go gceadófaí canabas le haghaidh úsáide áineasa, d úirt an tAire Noel Ahern, T.D.:

"Déanann an toradh seo seasamh an Rialtais i ndáil le canabas a atreisiú. Creidim gur substaint chasta é an canabas agus, in aineoinn na fírice nach bhfuil sé chomh contúirteach le roinnt drugaí eile, is féidir leis go leor éifeachtaí díobhálachacha a imirt ar shláinte fhisiciúil agus mheabhrach an úsáideora, go háirithe ar úsáideoirí óga agus orthu si úd a bhaineann an-chuid úsáid as an druga."

Chuir an tAire leis sin á rá go gcuirfear an fhaisnéis seo san áireamh san Fheachtas Náisiúnta Feasachta ar Dhruga í.

Dúirt breis is an ceathrú cuid de dhaoine ar cuireadh an suirbhé orthu agus a dúirt go raibh canabas tógtha uair amháin ar a laghad acu, gur bhain siad úsáid as ar bhonn rialta. As a measc seo, dúirt 58% díobh gur stop siad á úsáid ar chúiseanna éagsúla, lena n-áirítear, nach raibh siad ag iarraidh é a thógáil níos mó (43%), nár chuid dá shaol sóisialta níos mó é (26%), nár phleisiúr dóibh na drochéifeachtaí (23%) agus mar gheall ar bhuairimh faoi chúrsaí sláinte (20%). Cuireann sé seo chun suntais gur fhulaing líon substaintiúil daoine a thóg canabas, seachtortha í nach raibh siad ag iarraidh.

Fuarthas leis an suirbhé freisin go bhfaigheann formhór na ndaoine canabas óna dteaghlach nó ó chairde agus go roinneann siad i measc cairde é.

San áireamh i dtorthaí buntábhachtacha ón suirbh é:

• Thug 17% de dhaoine idir 15-64 d’aois le fios gur bhain siad úsáid as canabas ag tráth éigin ina saol agus thug 5% le fios gur bhaineadar úsáid as an druga le bliain anuas agus 3% le mí anuas;
  
  
• Thug 17% de dhaoine idir 15-64 d’aois le fios gur bhain siad úsáid as canabas ag tráth éigin ina saol agus thug 5% le fios gur bhaineadar úsáid as an druga le bliain anuas agus 3% le m í anuas;
  
  
• Bhí rátaí leitheadúlachta níos airde i measc freagróirí a bhí níos óige – bhí an ráta leitheadúlachta saoil dóibh siúd idir 15 agus 34 bliana d’aois (24%) breis is dhá oiread níos airde ná dóibh siúd idir 35 agus 64 bliana d’aois (11%);
  
  
• Thug freagróirí fir rátaí leitheadúlachta níos airde le fios ná mná trasna gach tréimhse ama. Ba é an ráta leitheadúlachta saoil d’fhir ná 22% i gcomparáid le 12% do mhná. Dhá oiread níos dóichí go mbeadh úsáid bainte as canabas ag fir óga ná ag fir níos sine.
  
  
• Ba é meánaois na chéad úsáide a tuairiscíodh ná 18. Thosaigh daoine a bhaineann úsáid as canabas go rialta ar úsáid a bhaint as canabas ag aois n íos óige, 16 bliana;
  
  
• Thuairiscigh 22% d’úsáideoirí reatha go mbaineann siad úsaid as canabas go laethúil;
  
  
• Dúirt díreach os cionn ceathrún (27%) de líon na bhfreagróirí a dúirt go raibh canabas tógtha uair amháin ar a laghad acu, gur bhaineadar úsáid as go rialta. As a measc seo, dúirt beagnach triúr as gach cúigear (58%) gur stop siad canabas a thógáil, dúirt duine as gach ochtar (12%) gur fhéach siad le stopadh agus gur theip orthu, agus dúirt triúr as gach deichniúr freagróir nár fhéach siad le stopadh riamh.
  

Ó thaobh canabas a fháil, fuarthas leis an suirbhé:

• i gcás 31% d’fhreagróirí, gur duine den teaghlach nó cara a thug canabas dóibh;
  
  
• dúirt 27% eile d’fhreagróirí go raibh canabas roinnte i measc gr úpa cairde acu.

Ag caint dó faoin toradh buntábhachtach seo, dúirt Des Corrigan, Cathaoirleach an Choiste Chomhairligh Náisiúnta ar Dhrugaí (CCND) “Go mbréagnaíonn an fhaisnéis seo an dearcadh coitianta i leith an mhangaire mar dhuine nach bhfuil aithne ar bith ag an úsáideoir air agus cuireann sé chun suntais a thábhachtaí is atá sé do thuismitheoirí go mbeadh a fhios acu cé na daoine a bhfuil a bpáistí ag meascadh leo, céard a bhíonn ar siúl acu agus an bhfuil súil á coinneáil orthu. Acmhainn úsáideach is ea an builitín seo ó thaobh a bheith ag cur leis an tábhacht go dtuigtear an comhthéacs teaghlaigh agus sóisialta a mbaineann daoine úsáid as drugaí ann.”

Ag caint dó ar an bhfíric gur stop 23% díobh siúd a raibh úsáid bainte as canabas acu an úsáid a bhídís ag baint as roimhe toisc nár thaithnigh na seachtortha í leo, dúirt an Dr. Corrigan:

"Tá méadú tagtha ar láidreacht an chanabais a bhíonn ar fáil in Éirinn le blianta beaga anuas, rud a mhéadaíonn an riosca go dtarlóidh fadhbanna spleáchais agus síciatracha. Ó thaobh na n-éifeachtaí ar an tsláinte fhisiciúil, meastar go bhféadfadh an mhéid tarra a leagtar ar na scámhóga de bharr toitín canabais a chaitheamh, a bheith suas le ceithre hoiread níos airde i gcomparáid le toitín tobac caighdeánach. Go deimhin, tá níos mó ceimiceán a spreagann ailse i dtoit chanabais ná toit tobaic, a dtagann broincítis as agus a dhúblaíonn an riosca go dtarlóidh cineálacha áirithe ailse."

Chuir sé leis sin á rá go ndúirt 20% d’fhreagróirí gur stop siad an úsáid a bhídís ag baint as canabas mar gheall ar ch úiseanna sláinte, dúirt an Dr. Corrigan,

"Léirigh forléargas a rinneadh níos luaithe don CCND, in aineoinn gur féidir úsáid a bhaint as cógais chanabas-bhunaithe le haghaidh masmais agus go bhféadfadh roinnt tairbhe a bheith ann i ndáil le pian a mhaolú agus Ilscléaróis, gurb amhlaidh go mbíonn éifeachtaí móra aimhleasacha ag an úsáid chanabais."

Lean Des Corrigan leis á rá;

"Dearbhaíonn an suirbhé faisnéis scéaltach gur mó is dócha go mbainfidh formhór na n-úsáideoirí canabais in Éirinn úsáid as haisís roisíneach ná canabas luibheach (marachuan, raithneach, raithneach ghlas). Is é seo an chéad uair gur féidir linn a rá go gcaitheann formhór na n-úsáideoirí canabais canabas mar thoitín ná mar a chaitheann ar bhealaí eile amhail úsáid a bhaint as píopa nó é a ithe. Méadaíonn an méid seo féin an riosca go bhfulaingeoidh an duine éifeachtaí díobhálacha."

CRÍOCH

Nótaí don Eagarthóir
Thug MORI MRC faoin suirbhé ar an daonra ginearálta in 2002/2003 ar oileán na hÉireann thar ceann an CCND agus a chomhpháirtí comhoibrithigh an tAonad um Thaighde agus Fhaisnéis ar Dhrugaí agus Alcól (ATFDA) i dTuaisceart Éireann.

Rinne MORI MRC suirbhé ar 8,434 duine san iomlán idir 15-64 bliana d’aois thar ceann an CCND agus ATFDA (4,918 in Éirinn agus 3,516 i dTuaisceart Éireann) idir mí Dheireadh Fómhair 2002 agus mí Aibreáin 2003. Baineadh ráta freagairte 70% amach. Agus úsáid á baint as na sonraí daonáirimh is déanaí, oiriúnaíodh an sampla de réir inscne, aoise agus Boird Sláinte (limistéir Bhord Sláinte agus Seirbhísí Sóisialta i dTuaisceart Éireann) chun a ionadaíche is a bheadh sé ar an daonra ginearálta a uasmhéadú.

Is é aidhm an tsuirbhé seo ar leitheadúlacht drugaí ná fairsinge agus pátrún na húsáide drugaí sa daonra ginearálta a dhéanamh amach; táirgeadh na chéad torthaí maidir le leitheadúlacht drugaí i mBuilitín 1 (arna fhoilsiú i mí Dheireadh Fómhair 2003 agus athbhreithniú déanta air i mí an Mheithimh 2005 d’Éirinn, do Thuaisceart Éireann agus d’oileán na hÉireann. Maidir le Builitín 2, a foilsíodh i mí Aibreáin 2004 agus a ndearnadh athbhreithniú air i mí an Mheithimh 2005, scaoil sé na torthaí maidir le leitheadúlacht drugaí de réir limistéir bhord sláinte in Éirinn agus de réir limistéir bhord sláinte agus seirbhísí sóisialta i dTuaisceart Éireann. Díríonn Builitín 3, a foilsíodh inniu (7 Deireadh Fómhair 2005) ar Úsáid an Chanabais in Éirinn agus i dTuaisceart Éireann.

Taighde ar Chanabas a rinne an CCND níos luaithe
D’fhoilsigh an CCND an chéad léirbhreithniú Éireannach i mí Mheán Fhómhair seo caite ar fhianaise eolaíochta faoi chanabas ‘Forléargas ar Fhaisnéis Eolaíochta agus ar Fhaisnéis eile ar Chanabas’. Rinneadh léirbhreithniú sa staidéar ar an taighde ábhartha ar fad ó Éirinn agus as an gcoigríoch chomh fada leis an gcéad chuid de 2003 agus nochtaíodh an méid seo a leanas:

• Tá méadú tagtha ar láidreacht an chanabais a bhíonn ar fáil in Éirinn le blianta beaga anuas.
  
  
• Meastar gur féidir a cheithre oiread tarra a leagan ar na scámhóga de bharr toitín canabais a chaitheamh i gcompar áid le toitín tobac.
  
  
• Tá níos mó ceimicéain a spreagann ailse i dtoit chanabais ná mar atá i dtoit tobaic, a dtagann broincítis as agus dúbailt ar an riosca go dtarlóidh cine álacha áirithe ailse.
  
  
• Tá gaol laidir idir úsáid a bhaint as canabas go rialta le linn bhlianta na ndéaga agus drochthorthaí oideachais, go h áirithe an scoil a fhágáil go luath.
  
  
• Tá fianaise ann a thacódh le gaolmhaireacht idir úsáid an chanabais agus scitsifr éine i measc daoine leochaileacha.
  
  
• Léiríonn fianaise cé gur minic a bhíonn tiománaithe atá faoi thionchar an chanabais ar an eolas faoina gcumas tiomána a bheith lagaithe, ní bhíonn siad in ann an chailliúint inniúlachta ó thaobh roinnt scileanna sícealuadracha a chúiteamh amhail a bheith ag fanacht sa líne cheart, rud a chiallaíonn go bhfuil an úsáid chanabais ina fachtóir riosca le haghaidh timpist í tráchta ar an mbóthar.
  
  
• Léiríonn fianaise go dtáirgeann an trom-úsáid chanabais laguithe caolchúiseacha cognaíocha ó thaobh cuimhne, airde ar chúrsaí agus faisnéis chasta a eagr ú.
  
  
• Is minic a bhíonn úsáid rialta an chanabais nasctha le feidhmíocht níos measa ó thaobh cúrsaí slí bheatha agus fostaíochta, mar atá go sonrach, ioncam níos ísle, buanseasmhacht níos lú ó thaobh poist agus sásamh oibre íseal.

Rinne an CCND, de thoradh a anailíse ar a tuairisc ar chanabas níos luaithe agus de thoradh na dtorthaí sa Bhuilitín seo, an chonclúid go bhfuil gá ann le monatóireacht a dhéanamh ar láidreacht na dtáirgí canabais i margadh na hÉireann; chomh maith le fairsinge an spleáchais ar an gcanabas a dhéanamh amach, agus cibé an bhfuil nascanna ann idir úsáid an chanabais agus drochshláinte mheabhrach agus tinnis riospráide ach go háirithe. Tá réimsí suntasacha eile, dar leis an gCCND, nach féidir na freagraí riachtanacha a sholáthar ina dtaobh ach le tuilleadh taighde amháin, agus sna réimsí sin áirítear an cheist faoina dtarlaíonn nuair a thagann úsáideoirí canabais i dteagmháil leis an gcóras dlí agus imscrúdú ar an úsáid chanabais mar cheann de na fachtóirí a bhaineann le duine a bheith ag fágáil na scoile go luath.

Faoin gCCND agus ATFDA

Bunaíodh an CCND i mí Iúil 2000 chun comhairle a thabhairt do Rialtas na hÉireann i ndáil le leitheadúlacht, cosc, cóireáil / athshlánúchán agus iarmhairtí na fadhb-úsáide drugaí in Éirinn, bunaithe ar an anailís ar thorthaí taighde agus ar fhaisnéis. Tá maoirseacht á déanamh ag an gCCND ar chlár saothair a sheachadadh maidir le fairsinge, cineál, cúiseanna agus éifeachtaí na húsáide drugaí in Éirinn. Tá an CCND comhdhéanta d’ionadaithe arna n-ainmniú ó ghníomhaireachtaí agus earnálacha ábhartha, idir reachtúil agus neamhreachtúil. Tuairiscíonn an CCND don Aire Stáit atá freagrach as an Straitéis Náisiúnta Drugaí. Tá roinnt mhaith tuairiscí foilsithe ag an gCCND, atá ar fáil ar an suíomh idirlín. Is féidir tuilleadh faisnéise a fháil ón suíomh idirlín: www.nacd.ie.

Bunaíodh an tATFDA i mí na Bealtaine 2001 chun clár faisnéise agus shaothar taighde a fhorbairt agus a bhainistiú le tacú leis an gcomhobair le Straitéisí Drugaí agus Alcóil Fheidhmeannas Thuaisceart Éireann a chur i ngníomh, ag cur le hobair a rinneadh roimhe sin chun tacú leis an Straitéis Drugaí amháin. Cuireann an dá straitéis chun suntais an gá le faisnéis mhionsonraithe ar phátrúin agus iompair ó thaobh úsáid drugaí agus ólachán chun polasaithe agus cleachtas a spriocdhíriú go héifeachtach. Chomh maith leis sin, tá lámh ag an ATFDA in obair le meastóireacht a dhéanamh ar thionscadail agus thionscnaimh arna maoiniú tríd an Straitéis Drugaí, le Bunachar Sonraí Thuaisceart Éireann um Mhí-Úsáid Drugaí a bhainistiú agus a fhorbairt agus le faisnéis a bhíonn ar fáil a scaipeadh. Tá an tATFDA lonnaithe laistigh den Roinn Sláinte, Seirbhísí Sláinte agus Sábháilteachta Poiblí. Is féidir tuilleadh faisnéise a fháil ó suíomh idirlín na Roinne sin: www.dhsspsni.gov.uk/stats &research.

Baile | Teagmhálacha | Mapa suímh | Cuardach | Faoin gCCND | Nuacht agus Imeachtaí | Foilseacháin | Gníomhaíochtaí Taighde| Clár Oibre | Maoiniú Taighde | Naisc